SỬ DỤNG MUSIC FINALE 14

 

            MỤC LỤC

  1-Mở Khuôn Nhạc Ra Để Viết

  2-Thiết Lập Những Việc Để Viết Nhạc

  3-Thêm Trường Canh Từ Cuối Trang

  4-Thêm Trường Canh Trong Bài Đang Viết

  5-Xóa Bỏ Trường Canh

  5b-Phục Hồi Cái Vừa Xóa.

  6-Chọn Âm Thể

  7-Nhịp

  8-Viết Dấu Nhạc Vào Bản Nhạc

  9-Xóa Dấu Nhạc Đă Viết

10-Viết Liên Ba

11-Chỉnh H́nh, Vị Trí Của Liên Ba

12-Viết Dấu Luyến Cho 2 Note

13-Viết Dấu Luyến Cho Nhiều Note

14-Viết Dấu Nửa Trường Độ

15-Viết Dấu Chấm Lặng Kép

16-Viết 2 Gạch Phân Đoạn Cho Trường Canh

17-Viết Tên Điệu Nhạc

18-Viết Lời Ca

19-Viết Lời Ca Hàng Thứ Nh́, Thứ 3

20-Dời Đổi Vị Trí Lời Ca

21-Viết Tựa Đề Bản Nhạc, Tên Tác Giả Và Copyright

22-Xóa Chữ Score

23-Xóa Bỏ Con Số Trước Mỗi Ḍng Nhạc

24-Dấu Lập Lại (Repeat)

25-Xóa Dấu Trở Lại

26-Hiển Thị Trang Nhạc

27-Gom Thành 1 Trang

28-Dời Trường Canh Lên Hoặc Xuống Khuôn Nhạc Khác

29-Thu Hẹp Khoảng Cách Giữa 2 Khuôn Nhạc

30-Viết Dấu Trường Độ Tự Do

31-Viết Dấu Trở Lại Và Để Dứt (Coda)

32-Thay Màu Chữ

33-Viết Note Đơn Theo Ư Ḿnh

34-Lưu Ở Dạng mọi Người Đọc Được Và In Ra Được

35-Đổi Chiều Note Nhạc

36-Dời Đổi Vị Trí Note Nhạc Trong Trường Canh

37-Đổi Vị Trí Đầu Note Nhạc

38-Đổi H́nh Dạng Đầu Note Nhạc

39-Đổi Kích Cỡ Đầu Note Nhạc

40-Thu Hẹp Hoặc Mở Rộng Trường Canh

41-Đổi Kích Cỡ Khuôn Nhạc

42-Viết Thêm Note Phụ Dưới Note Chính

43-Xóa Bè Phụ

44-Đánh Nhịp Khi Nghe Lại Những Ǵ Đă Viết

45-Sao Lại (Copy) Những Note Đang Có Rồi Đưa Qua Trường Canh Khác

46-Viết Chữ Trên Khuôn Nhạc Trong Bài

47-Đổi Tiếng Nhạc Cụ

48-Cho H́nh Vào Bản Nhạc

49-Viết Dấu Nhạc Có Kèm Thêm Chữ

50-Viết Nhiều Loại Khuôn Nhạc Trong Bài

51-Viết Nhiều Bài Liên Tiếp

52-Đổi Âm Thể Sau Khi Viết Nhạc Xong

53-Xóa Dấu Khóa Nhạc

54-Xóa Vạch Của Ô Nhịp

55-Xóa Vạch Của Note Nhạc

56-Kư Âm Tự Do (B́nh Ca)

57-Tăng Lên 1 Bát Âm (Octave) Cho Toàn Bài Đă Viết

58-Đổi Tiếng Nhạc Cụ Khi Nghe Lại

 

           (C̣n tiếp)

 

                                         ************************************************

 

 

1-MỞ KHUÔN NHẠC RA ĐỂ VIẾT:

a/ Nếu muốn chỉ là những khuôn nhạc đơn lẻ th́ chọn Default Document

- Trang khuôn nhạc hiện ra.

b/ Muốn có thêm khuôn nhạc bè th́ sau khi mở Finale 14, bấm chọn vào Setup Wizard.

h106.jpg

-Bấm chọn tuần tự theo h́nh. Muốn có thêm nhiều khuôn bè phụ th́ chọn thêm để ô bên phải có thêm loại khác. Đại khái, bên ô đó, có bao nhiêu loại th́ sẽ có bấy nhiêu khuôn). Ở đây, ḿnh chỉ chọn 2 loại nên sẽ có 2 khuôn mà thôi. 

h108.jpg

-Bấm (1)-->Bấm (2)-->Bấm (3), lúc này chữ Blank Staff sẽ hiện ra trong ô trống bên phải--> Bấm OK (4).

Có nghĩa là ḿnh vừa chọn để có 1 khuôn nhạc chinh trong bài sẽ viết.

h109.jpg

-Bây giờ là chọn 1 khuôn bè. Bấm (1) -->Ví dụ chọn khuôn để viết Bass, bấm (2), nếu chọn Alto hay Tenor th́ bấm vào chữ đó cho xanh lên--> Bấm (4), ngay lúc đó chữ Bass voice hiện ra trong ô trống bên phải (4) --> Hiện giờ, khuôn Bass được đặt trên khuôn chính, muốn cho xuống nằm dưới th́ bấm (5)--> Sau khi đă đúng ư, bấm Next (6)

h200.jpg

-Đánh vào Tựa Đề (Title), Tác giả (composer), Bản quyền (copyright), chọn khổ giấy, chiều giấy để in ra, .. Bấm Next.

Ghi chú: Có thể không đánh vào lúc này, cứ bấm Next, sau khi viết nhạc xong sẽ viết như đă chỉ dẫn ở trên cũng được. Theo ư tôi, KHÔNG ĐÁNH VÀO LÚC NÀY.

h201.jpg

-Chọn Nhịp rồi chọn "ton" (âm thể) cho bài nhạc. Xong, bấm Finish.

h202.jpg

-Vậy là xong. Những ǵ ḿnh cần sẽ hiện ra để ḿnh sử dụng.

h203.jpg

Ghi Chú: Muốn xóa hẳn 2 hàng chữ Lyrics by, Arranged by và Music by cho khỏi rườm rà để viết lại theo ư ḿnh th́ làm như vầy:

-Bấm PHẢI vào cục trắng --> Bấm Delete

h204.jpg

 **Muốn viết lại tên tác giả mà không có chữ Music by th́: Bấm PHẢI vào cục trắng (1)--> Bấm Edit Text (2)

h206.jpg

-Bôi đen nguyên hàng chữ Music by... rồi đánh vào tên tác giả.

h207.jpg

 

2- THIẾT LẬP NHỮNG VIỆC ĐỂ VIẾT NHẠC:

Sau khi có khuôn nhạc, phải làm 2 việc sau đây:

A- Để những ǵ cần cho việc viết nhạc hiện ra trên màn h́nh, bấm vào Window và đánh dấu check đúng theo h́nh đính kèm.

B- Và thiết lập phần viết nhạc như sau:

 a/ Bấm (1)

b/ Bấm vào Simple (2)

c/ Bấm Simple Entry Options...(3)

d/ Không đánh dấu chọn phần nào cả, giống y trong h́nh . Xong, bấm OK.

3- THÊM TRƯỜNG CANH TỪ CUỐI TRANG : Cách này để thêm trường canh ở trường canh cuối cùng đang có. Ví dụ: Trong trang khuôn nhạc, hiện có tổng cộng là 30 trường canh. Bản nhạc cần 50 trường canh, vậy phải dùng phần này để thêm 20 trường canh nữa.

a/ Bấm vào (1)

b/ Bấm vào bất kỳ 1 trường canh nào (2)

c/ Bấm Add Measures...

d/  Đánh vào số trường canh muốn thêm (1)

e/ Bấm OK (2)

 t4.jpg

4- THÊM TRƯỜNG CANH TRONG BÀI ĐANG VIẾT :

 Cách này để thêm vào phía trước một trường canh đang có bất kỳ chỗ nào trong bài đang viết. Phần này thường dùng khi cần thêm hoặc bớt 1 đoạn nhạc trong lúc sáng tác.

a/ Bấm (1)

b/ Bấm phải vào trường canh cần có thêm trường canh khác phía trước (2)

c/ Bấm chọn Insert Measures Stack...

d/  Đánh vào số trường canh cần thêm (1)--> Bấm OK (2)

insert

-Đây là kết quả:

 

5- XÓA BỎ TRƯỜNG CANH :

a/ Bấm (1)

b/ Bấm phải vào trường canh cần xóa (2)

c/ Bấm Cut (3)

h11.jpg

5B- PHỤC HỒI CÁI VỪA XÓA :

-Nếu lỡ tay hoặc đổi ư, muốn lấy lại cái đă xóa th́:

*Bấm Edit

*Bấm Undo Measure Delete

h13.jpg

 

6- CHỌN ÂM THỂ:

A-Cho Toàn Bài :

a/ Bấm trái vào (1)

b/ Bấm phải vào trường canh đầu tiên (2)

c/ Bấm vào âm thể cần dùng (3)

h14.jpg

B-Cho Phần Nào Đó Trong Bài:

a/Bấm (1)

b/ Bấm phải vào trường canh muốn đổi qua âm thể khác (2).

c/ Bấm vào âm thể  mà ḿnh muốn (3).

h15.jpg

7- NHỊP (Time Signature) :

a/ Bấm (1)

b/ Bấm PHẢI vào trường canh mà từ đó loại nhịp này bắt đầu có hiệu lực (2)

c/ Bấm vào loại nhịp cần có (3)

(Nhớ: Giống như phần Âm Thể, phần Nhịp này, muốn đổi nhịp ở đâu th́ bấm phải vào trường canh ở đó để làm thao tác đổi nhịp)

h16.jpg

 

8- VIẾT  DẤU NHẠC VÀO BẢN NHẠC (Notation):

a/ Bấm (1)

b/ Bấm vào dấu nhạc hoặc dấu lặng cần dùng (2)

c/ Bấm vào nơi cần viết trên khuôn nhạc (3)

h17.jpg

 

9- XÓA DẤU NHẠC ĐĂ VIẾT:

a/ Bấm (1)

b/ Bấm vào dấu cần xóa (2)

h18.jpg

10- VIẾT LIÊN BA :

a/ Bấm vào dấu nhạc cần dùng  và dấu liên ba (1) {Không c̣n dùng nữa, bấm vào đó 1 lần nữa nó sẽ  mất)

b/ Bấm vào khuôn nhạc (2) để viết (viết từng note)

h19.jpg

11-CHỈNH H̀NH, VỊ TRÍ CỦA LIÊN BA:

a/ Bấm (1)

b/ Bấm vào dấu nhạc đầu tiên của liên ba (2)

c/ Bấm PHẢI vào ô vuông nhỏ (3)

d/ Muốn h́nh liên ba ngang, bấm Always Flat. Muốn đổi vị trí trên, dưới cho liên ba, bấm Flip (4)

h20.jpg

12- VIẾT DẤU LUYẾN CHO 2 NOTE:

a/ Bấm (1) để chọn chế độ viết.

b/ Bấm vào dấu nhạc cần viết (2)

c/ Bấm (3)

d/ Viết vào khuôn nhạc (4)

h21.jpg

13- VIẾT DẤU LUYẾN CHO NHIỀU NOTE :

-Bấm (1)

-Bấm vào dấu lưỡi liềm ở thanh menu trên cao (2)

-Bấm đôi vào note  nhạc đầu tiên của những note cần luyến (3)

h79.jpg

-Bấm+giữ+kéo những cục để chỉnh vị trí và độ cong của dấu luyến. Khi vừa ư, bấm vào chỗ trống nào cũng được để kết thúc.

h80.jpg

 

-Đổi ư kiến, muốn xóa, bấm phải vào cục vuông (1), và bấm Delete (2).

h81.jpg

 

14- VIẾT DẤU NỬA TRƯỜNG ĐỘ :

a/ Nhớ khi viết dấu nhạc phải ở chế độ này (1)

b/ Bấm (2) để chọn loại dấu nhạc

c/ Bấm vào trang nhạc (3)

h22.jpg

 

15- VIẾT DẤU CHẤM LẶNG KÉP :

- Sau khi viết dấu chấm lặng cho 1 note nào đó xong, bấm chọn lại dấu chấm lặng (1)--> Bấm vào note đang có sẳn 1 dấu chấm lặng (2).

h220.jpg

-Kết quả:

h221.jpg

16- VIẾT 2 GẠCH PHÂN ĐOẠN CHO TRƯỜNG CANH :

a/ Bấm (1)

b/ Bấm PHẢI vào trường canh cần có 2 gạch (2)

c/ Chỉ chuột vào Barline (3)

d/ Bấm Double

h23.jpg

17- VIẾT TÊN ĐIỆU NHẠC :

a/ Bấm (1)

b/ Bấm PHẢI cục vuông ở trường canh đầu tiên (2)

c/ Bấm Edit Full Staff Name (3)

h24.jpg

d/ Đánh vào tên điệu nhạc (1)

e/ Bấm OK (2)

t15

g/ Nếu cần đổi vị trí tên điệu : Bấm vào cục vuông- Giữ chuột - Kéo đến chỗ cần.

q19

18- VIẾT LỜI CA:

Chú ư: - Chỉ viết được lời ca sau khi đă có dấu nhạc trong khuôn.

             -Finale 14 cho phép đánh được chữ Việt bằng 4 loại font : Unicode, vn, hl và vni .

             -Trước khi viết lời ca, muốn dùng Font nào th́ phải chỉnh bộ gơ qua bảng mă thích hợp . Ví dụ:

*Nếu dùng font Unicode th́ bộ gơ phải chuyển qua bảng mă Unicode *Nếu dùng font vn (ví dụ như vnArial..) th́ bộ gơ phải chuyển qua bảng mă TCVN 3 (ABC). * Nếu dùng font hl th́ bộ gơ phải chuyển qua BK HCM 2. * Nếu dùng font VNI th́ phải chuyển qua VNI Windows

a/ Ở đây, ví dụ, dùng font vn. Chuyển bộ gơ tiếng Việt qua bảng mă TCVN 3 (ABC)

q1

b/ Bấm (1) để chuyển qua chế độ viết lời (lyric).

c/ Bấm vào note nhạc cần viết lời (2) [Nhớ: Sau khi viết xong lời cho note đầu tiên, những note kế tiếp sau khi nhấn Space sẽ tự động cho ḿnh viết tiếp]. Bắt đầu đánh vào lời ca cho note đó (3). Chữ mới đánh vào xong sẽ hiện ra chẳng giống ai (3). Đừng lo, cứ để đó. [Nhớ: Đầu tiên, chỉ cần đánh vào 1 lời ca (chữ) mà thôi].

h26.jpg

d/  Bấm vào Lyric (1)--> Lyrics Window...(2) [Nhớ: Phải có dấu check trước Type into score (3)]

h27.jpg

e/ Khung nhỏ hiện ra, có sẳn chữ lạ hồi năy --> Highlight cho đen chữ đó (1).

h222.jpg

f/ Bấm Text (2) --> Font (3)

h28.jpg

g/Bấm+giữ+kéo để t́m đến kiểu chữ (2). Bấm chọn font chữ (1), ở đây ví dụ dùng loại chữ vn --> kiểu ǵ (3) --> Cỡ ǵ (4), thường là size 12 --> Bấm OK.(5)

h29.jpg

h/ Chữ lạ đă hiện ra đúng--> Bấm (1) để đóng khung này.

h223.jpg

i/ Sau khi đă có chữ lời ca thứ nhất, từ đây cứ đánh chữ vào, máy sẽ tự động chuyển đổi. Khi đánh chữ xong, nhấn phím Space, chữ sẽ hiện ra đúng và mở đường cho ḿnh đánh chữ kế tiếp. Cứ thế, viết đến khi hết th́ thôi. [ Nhớ: Sau khi có chữ thứ nhất, phải bấm vào note kế tiếp mới có vạch chớp chớp để viết. Sau chữ thứ nh́ này, khi viết xong chữ nào, nhấn Space, vạch chớp sẽ tự động nhảy qua note kế cho ḿnh viết]

Cứ thế đánh lời ca vào cho đến hết bài.

q8

k/ Nếu muốn xóa bỏ hoặc sửa 1 lời ca th́ bấm vào note nhạc phía trên của nó. Chữ sẽ nổi màu đen-->Nhấn phím Backspace. Chữ biến mất, c̣n lại là 1 vạch chớp để ḿnh viết lại chữ khác.

l/ Khi đă viết xong nguyên bài, bấm (1) để thoát ra khỏi chế độ viết lời ca Lyric.

h31.jpg

 

19- VIẾT LỜI CA HÀNG THỨ NH̀, THỨ 3...

a/ Ở chế độ viết lời ca, bấm Lyrics (1) --> Lyrics Window (2)

h44.jpg

b/ - Bấm cục đen để hiện ra số (tức là hàng lời ca thứ 2 đó!) (1)

    -Đánh vào 1 chữ của lời ca (2).

    -Nếu không phải mă Unicode th́ bấm tiếp vào Text (3) để chọn đúng loại chữ.

h45.jpg

c/ Bấm Font

h46.jpg

d/ Chọn loại chữ (1)-->kiểu chữ (2) ---> Kích cỡ (3)--> Xong, bấm OK (4)

h47.jpg

e/ Chữ đúng hiện ra (1)-->Bấm (2) để đóng khung này và bắt đầu viết lời 2.

Nếu có lời 3, 4 th́ cũng làm giống như vậy.

h48.jpg

20- DỜI ĐỔI VỊ TRÍ LỜI CA :

A- Cùng hàng ở tất cả khuôn nhạc :

-Ở chế độ viết lời ca (h́nh cái lông gà, ở trên)

- Bấm + chỉ và giữ chuột vào tam giác ngoài cùng + kéo lên hoặc xuống. Thả chuột khi vừa ư.

33.jpg

B- Chỉ dời đổi hàng lời ca ở một khuôn mà thôi:

- Bấm+ chỉ và giữ chuột vào h́nh tam giác thứ 3 (ở ngoài tính vào)+ kéo lên, xuống. Thả chuột khi vừa ư. Các bạn chú ư khoảng cách giữa lời ca 1 và 2  của 2 khuôn nhạc để thấy công dụng của việc vừa làm.

h34.jpg

 

21- VIẾT  TỰA ĐỀ BẢN NHẠC, TÊN TÁC GIẢ VÀ COPYRIGHT  

Cả 3 việc này thao tác giống như nhau. Ở đây, là cách viết tựa đề.

a/ Bấm vào chữ A (1)

b/ Bấm cục vuông (2)

c/ Bấm Edit Text (3)

h35.jpg

d/  Highlight hàng chữ đang có.

h36.jpg

e/ Đánh vào tựa đề. Đừng để ư chữ lạ (nếu dùng font khác ngoài Unicode)

h37.jpg

f/ Bấm Text(1) - Bấm Font...(2)

h38.jpg

g/ Bấm chọn loại chữ (1) - Chọn kiểu chữ (2) - Chọn cỡ chữ (3) - Bấm OK (4).

h39.jpg

h/ Bấm một cái vào khoảng trống trên bài nhạc để mất đi nền đen của tựa đề. Vậy là xong việc viết tựa đề.

h40.jpg

i/ Nếu cần đổi vị trí : - Bấm vào cục vuông + giữ chuột + kéo đến nơi cần.

h41.jpg

22- XÓA CHỮ SCORE

1/ Cách 1: Bấm phải vào chữ Score --> Bấm Delete

h42.jpg

2/ Cách 2: Bấm vào chữ Score+giữ+kéo ra khỏi màn h́nh.

(Nhớ: Tựa đề, tên tác giả, bản quyền muốn dời chỗ hay xóa cũng làm giống như vậy)

h43.jpg

 

23-XÓA BỎ CON SỐ TRƯỚC MỖI D̉NG NHẠC

Để xóa số trước ḍng nhạc, có thể làm theo 2 cách :

1/Bấm PHẢI vào con số (1) --> Bấm Always hide number

2/ Bấm vào con số + giữ chuột + kéo ra ngoài, qua tuốt bên hàng dấu nhạc + thả chuột (3)

32.jpg

 

24- DẤU LẬP LẠI (REPEAT):

A- Cách Thứ Nhất:

a/ Bấm (1)

h49.jpg

b/ Bấm PHẢI vào trường canh chỗ sẽ lập lại (1)

c/ Bấm Create First and Second Ending (2)

h50.jpg

e/ Bấm vào những cục vuông để kéo ra, thu ngắn, dời đổi vị trí đến khi vừa ư.

h51.jpg

f/ Vừa ư rồi, bấm vào mũi tên để xác nhận. Và đây là kết quả sau khi điều chỉnh :

h53.jpg

 

B- Cách Thứ Nh́:

-Nhấn phím Shift + bấm chọn những trường canh sẽ dùng cho việc lập lại. Những nơi đó sẽ hóa ra màu xanh (1)

-Bấm phải vào đó và chọn Create first and second ending.(2)

h55.jpg

-Thanh vạch repeat hiện ra. Chỉnh như đă nói ở trên.

h56.jpg

 

25- XÓA DẮU TRỞ LẠI

-Bấm phải vào những cục đen -->bấm Delete

h57.jpg

26- HIỂN THỊ TRANG NHẠC:

Finale 14 cho phép nhiều cách hiển thị trang nhạc để tùy nhu cầu mà sử dụng.

-Bấm View --> Page View Style.

Các bạn sẽ thấy có 4 cách hiển thị. Để khỏi dài ḍng, các bạn thử nghiệm bấm vào từng cách (Book style row, Bool style Column...) để thấy nó như thế nào rồi tùy theo nhu cầu mà dùng.

h58.jpg

-Có điều nên biết: Muốn coi trang nào th́ có thể bấm (1), (2) hoặc bấm+kéo cái vạch nằm dưới cùng (3)

h59.jpg

 

27- GOM THÀNH 1 TRANG:

a/ Để trang đầu ở vị thế thấy được ḍng nhạc chót (để lát nữa mới biết gom thành 1 trang hay chưa)

b/ Bấm vào h́nh trang giấy.

h60.jpg

c/ Bấm Page Layout (2) - Bấm Resize Pages (3)

h61.jpg

c/ Đánh vào (1) số phần trăm nhỏ mại mà ḿnh muốn, cách nhau 5 đơn vị (ví dụ: đầu tiên là 95, nếu chưa gom thành 1 trang, lần kế đánh vào 90..) -Bấm chọn (2) - Bấm OK (3)

h62.jpg

d/ Nếu lần này chưa được, bấm Edit (1) - bấm Undo..(2)  để trở lại từ đầu. Rồi làm lại việc gom trang, đánh vào con số phần trăm khác. Cứ thế đến khi được th́ nghỉ.

h63.jpg

28- DỜI TRƯỜNG CANH LÊN HOẶC XUỐNG KHUÔN NHẠC KHÁC :

    Sau khi viết xong 1 bản nhạc, nên chỉnh sửa h́nh thức coi cho được. Ví dụ, gom thành 1 trang như phần vừa nói ở trên. Đôi lúc lại gặp trường hợp, chỉ có 1, 2 trường canh mà Finale lại xếp vào 1 khuôn nhạc, coi thiệt là chướng con mắt! Vậy, ḿnh phải thu xếp đưa nó lên hoặc xuống khuôn nhạc khác cho hợp lư.

-Bấm (1) --> Bấm vào trường canh muốn đưa lên hoặc xuống (2)

-h233.jpg

-Muốn nhiều trường canh cùng 1 lúc th́ tay trái nhấn phím Shift, tay phải bấm chọn vào trường canh kế tiếp cho xanh lên cả đám. Đây:

h234.jpg

-Ở đây, chỉ làm ví dụ với 1 trường canh cho dễ.

-Sau khi chọn trường canh xong, bấm vào 1 trong 2 phím  này trên bàn phím để đưa trường canh lên hoặc xuống khuôn nhạc khác kế cận:

h1.jpg

-Kết quả (xuống):

h235.jpg

-Nhớ: Nếu chữ dồn cục quá th́ lại tiếp tục đưa trường canh trong khuôn đó xuống khuôn dưới...

29- THU HẸP KHOẢNG CÁCH GIỮA 2 KHUÔN NHẠC :

a/ Bấm vào h́nh 2 trang giấy (1).

b/ Bấm vào cục trắng (2) +Giữ + Kéo lên . Chỉ kéo được đến chân ḍng nhạc phía trên mà thôi.

h64.jpg

30- VIẾT DẤU TRƯỜNG ĐỘ TỰ DO:

a/ Bấm vào dấu hiệu Articulation Tool (1) --> Bấm tiếp vào note cần viết dấu trường độ tự do (2)

b/ Trong bảng mới hiện ra, bấm đôi vào dấu trường độ tự do (3) -->Bấm Select (4)

 

h65.jpg

 

c/Trên đầu note bây giờ đă có dấu TĐTD.

-Muốn dời đi chỗ khác th́ bấm vào cục đen phía trước của dấu + giữ chuột +kéo đến nơi cần. Xong, thả chuột.(1)

-Muốn xóa bỏ, bấm phải vào cục đen -->Delete

h66.jpg

31- VIẾT TRỞ LẠI VÀ CODA (để dứt)

1/ Cách Thứ Nhất :

-Bấm vào mũi tên (1)--> Bấm vào trường canh cần để dấu Coda (2)-->Bấm Plug-ins (3)--> Measures (4)-->Create Coda System (5)

h21.jpg

-Bấm chọn Coda Symbol (1)-->None (2)-->OK (3)

h22.jpg

-Bấm + Giữ +Kéo dấu Coda vừa có vào nơi cần có.

h23.jpg

2/Cách Thứ Nh́:

-Bấm (1)--> Bấm vào note muốn để dấu Coda (2)

-T́m trong khung mới hiện ra, nếu có sẳn dấu Coda th́ bấm đôi vào dấu đó, dấu này sẽ hiện ra nơi note nhạc đă bấm hồi năy. Nếu không có, phải làm cho có trong khung đó bằng cách bấm (3)

224.jpg

-Bấm (1)--> Bấm (2). Khung h́nh mới hiện ra, kéo (3) để t́m dấu Coda-->  Bấm vào dấu đó (4)--> Bấm Select (5)

h224.jpg

-Bấm  OK.

h226.jpg

-Dấu Coda bây giờ đă có trong khung để chọn. Bấm (1) Select.

h227.jpg

-Bấm vào cục tím (1) +giữ +kéo đến chỗ hợp lư.

h228.jpg

-Nếu dấu hồi (cũng như những dấu ḿnh cần) không có trong khung t́m kiếm th́ ḿnh phải làm sẳn ở dạng h́nh ảnh JPEG hoặc TIFF và lưu lại đâu đó. (Làm bằng cách vẻ bằng 1 chương tŕnh đồ h́nh nào đó, ví dụ Photoshop..hoặc thấy ở đâu đó, đem scan ra rồi đưa vào cắt xén...). Bạn có thể vào trang web của tôi (http://phamchinhdong.com hoặc http://phamchinhdong.blogspot.com) tải về trong mục Kỹ Thuật, bài Danh Sách Phần Mềm.

-Với loại h́nh ảnh này, bấm vào Tools --> Advanced--> Graphics.

 

h229.jpg

-Bấm đôi vào 1 chỗ trống ngoài trường canh, trên chỗ muốn để những dấu này (1).

-Trong khung mới hiện ra, chọn file h́nh muốn cho vào (2). Xong, bấm Open.

h30.jpg

 

-Bấm+giữ chuột ở góc khung của h́nh mới đưa vào-->kéo ra, vào để chỉnh lớn nhỏ---Chỉ vào giữa khung này+giữ+kéo để dời đi nơi khác.

h231.jpg

 

-Muốn xóa bỏ: Bấm PHẢI vào h́nh (1)-->Bấm Delete (2)

-Hoặc muốn nhanh, bấm vào h́nh+giữ+kéo qua phải hay trái ra khỏi màn h́nh

h232.jpg

 

32- THAY MÀU CHỮ

 

-Bấm View --> Select Display Colors (1)

 

h67.jpg

 

-Bấm (1)

-Nếu muốn thay màu lời ca, bấm vào Lyrics (2) --> Bấm (3) để chọn màu--> Muốn thay màu tựa đề, tên tác giả, bản quyền, bấm Page Text Blocks  (4) và cũng chọn màu như Lyrics -->Xong, bấm Apply (nếu có), OK (5)

h68.jpg

 

-CHÚ Ư:  Khi in ra,muốn có màu đă chọn th́ phải bấm chọn vào Display colors.

 

h237.jpg

 

33- VIẾT NOTE ĐƠN THEO Ư MUỐN 

 

 - Khi bản nhạc đă viết xong, bấm vào Speedy Entry Tool.

h69.jpg

-Bấm vào trường canh có những note cần chỉnh sửa.

- Tùy theo sự kết hợp của note đơn mà xử lư. Đây là ư niệm căn bản, các bạn nên thử làm đủ chỗ để coi sự thay đổi như thế nào.

Dưới đây là 1 thí dụ đơn giản, nếu nằm ở dạng này th́ bấm vào note đơn thứ 2 (cái vạch sẽ chạy tới đó) và nhấn 1 cái lên phím có dấu  / (phím có cái dấu hỏi và dấu / trên bàn phím)

 

hinh-phim 1.jpg

 

h70.jpg

- Kết quả sẽ là:

71.jpg

-Nếu để nguyên cái vạch ở note đó và nhấn lên phím / 1 lần nữa, sẽ trả lại t́nh trạng cũ, như vầy:

h72.jpg

34- LƯU Ở DẠNG MỌI NGƯỜI ĐỌC ĐƯỢC VÀ IN RA ĐƯỢC

 

Khi viết nhạc, theo mặc định, được lưu ở dạng MUS, tức là dạng để chỉnh sửa và in ra. Với dạng này, khi gởi cho người khác nếu máy của họ không có cài sẳn Finale th́ sẽ không đọc được. Để mọi người đều đọc được, phải lưu ở dạng TIFF.

-Vào Tools (1) --> Bấm Advanced Tools (2)--> Graphics (3)

h73.jpg

 

-Đến đây, trên thanh menu của Finale hiện ra chữ Graphics

-Bấm vào chữ Graphics đó --> Export page .

 

h74.jpg

 

-Ở phần Type, bấm cục đen để chọn TIFF (1)--> bấm (2) để chọn độ phân giải -->Xong, bấm (3)

h75.jpg

-Chọn nơi lưu file, đặt tên cho file và bấm Save. Xong..

 

h76.jpg

 

 

35- ĐỔI CHIỀU NOTE NHẠC:

-Bấm vào Window (1) --> Bấm dấu chọn vào Advanced Tools Palette (2)

h82.jpg

-Bấm vào h́nh cái mỏ lết (Special Tools)

h83.jpg

-Bấm vào h́nh bông tuyết

h84.jpg

-Bấm vào trường canh đang có những note cần thay đổi chiều

-Lúc này, trên và dưới mỗi dấu nhạc đều có cục vuông.

h85.jpg

 

- Muốn dấu nhạc trở đầu xuống th́ bấm vào cục vuông ở dưới dấu nhạc đó. Và ngược lại.

Nên biết: Những dấu đă liên kết với nhau th́ phải đổi hướng chung với nhau. Do đó, muốn cho đổi hướng riêng lẻ th́ trước đó phải tách ra trước

h5.

 

36-DỜI  ĐỔI VỊ TRÍ NOTE NHẠC TRONG TRƯỜNG CANH:

A-Cách Thứ Nhất:

--Bấm vào Window (1)--> Advanced Tools Palette (2) --> Bấm vào h́nh mỏ lết (3) -->Bấm vào h́nh Note Position Tools (4)

h86.jpg

-Bấm vào trường canh đang có những note cần dời đổi vị trí. Lúc đó, trên đầu mỗi dấu nhạc đều có một cục vuông.

-Bấm+giữ chuột+kéo dấu nhạc đến chỗ mong muốn.

h7

B- Cách Thứ Nh́:

Theo mặc định, những dấu nhạc được Finale xếp đặt sẳn ở những vị trí của nó trong trường canh. Muốn di dời theo ư ḿnh, làm như sau:

-Bấm vào dấu hiệu trường canh trên thanh làm việc (1)

-Lúc đó, trên cái vạch cuối mỗi trường canh đều hiện ra 2 cục vuông trắng chồng lên nhau. Bấm vào cục ở dưới.(2)

 

h87.jpg

 

-Một khung nhỏ hiện ra ngay trên trường canh đó. Có 2 hàng cục trắng , tượng trưng cho những note đang có trong trường canh. Muốn dời note nào th́ bấm vào cục trắng tương ứng ở hàng dưới và kéo đến chỗ mới.

h88.jpg

-Đây là kết quả:

h89.jpg

 

37- ĐỔI VỊ TRÍ ĐẦU NOTE NHẠC:

--Bấm vào Window (1)--> Advanced Tools Palette (2) --> H́nh cái khóa (3)

h90.jpg

-Bấm vào h́nh của Notehead position Tool (1).

-Bấm vào trường canh đang có những note cần dời đổi vị trí. Lúc đó, kế bên đầu mỗi note nhạc đều có một cục vuông.

-Bấm+giữ chuột+kéo dấu nhạc đến chỗ mong muốn.

 

 

h91.jpg

Kết quả:

h92.jpg

 

38- ĐỔI H̀NH DẠNG ĐẦU NOTE NHẠC :

A-Đổi Riêng Từng Note Trong Trường Canh:

-Cũng giống như phần vừa nói ở trên nhưng bấm vào cái h́nh khác (A) -->-Bấm vào trường canh đang có note muốn thay đổi h́nh dạng của đầu note nhạc. Lúc đó kế bên mỗi đầu note nhạc đều có 1 cục trắng--> -Muốn đổi note nào th́ bấm ĐÔI vào cục trắng phía trước của note đó.

h93.jpg

 

-Bấm ĐÔI vào dấu bạn  thích.

h94.jpg

-Kết quả:

h95.jpg

B-Đổi Nguyên Trường Canh:

-Bấm vào h́nh trường canh(1) --> Bấm vào trường canh muốn đổi h́nh dấu nhạc (2)--->Bấm Plug-ins (3)--> Note, Beam and Rest Editing (4) -->Change noteheads (5).

h96.jpg

-Chọn kiểu. Có nhiều kiểu để chọn, nên thử để biết. Nếu chọn Custom th́ phải bấm thêm vào Select custom symbol để chọn .Ví dụ ở đây chọn : X notehead--> Xong, bấm OK

h97.jpg

Kết quả như thế này đây:

h98.jpg

39- ĐỔI KÍCH CỠ ĐẦU NOTE NHẠC:

A-Đổi Chỉ 1 Note :

--Tools  (1)--> Resize (2) --> Bấm vào note muốn đổi (3)

h99.jpg

-Đánh vào số phần trăm --> Bấm OK

h100.jpg

-Kết quả:

h101.jpg

B-Đổi Note Trong Toản Bài:

-Bấm Document (1)---> Documents Options (2)

h1.jpg

-Bấm Fonts (1)-->Bấm vào cục đen (2)  để chọn Noteheads (3)-->Se Font.. (4)

h3.jpg

-Bấm+Kéo thanh trượt (1) để thấy rồi bấm chọn Maestro (2)-->Chọn h́nh dạng của đầu note, cái nào th́ tùy ư muốn, căn bản là loại Wide (3)--> Kích cỡ căn bản là 24, bấm vào số kích cỡ mà ḿnh cần (4)--> OK (5)

h2.jpg

-Bấm Apply (1)-->Bấm OK (2)

h4.jpg

-Kết quả:

h5.jpg

 

 

40- THU HẸP HOẶC MỞ RỘNG TRƯỜNG CANH

-Bấm vào dấu hiệu trường canh trên thanh làm việc (1)

-Bấm + giữ +kéo vào cục đen ở trên (2). Kéo ra hoặc kéo vào theo yêu cầu của ḿnh để trang nhạc hợp lư hơn.

h77.jpg

 

-Kết quả:

h78.jpg

-Lưu Ư: Khi đă viết lời ca xong, khi thêm bớt phải coi chữ lời ca có bị dồn cục hay không. Nếu dồn cục quá th́ sẽ không thấy rơ lời ca hoặc giăn ra quá, không hợp lư. Do đó, phải làm việc thêm, giảm đến khi coi được mới xong.

41- ĐỔI KÍCH CỠ KHUÔN NHẠC:

-Bấm Tools (1) --> Resize (2) -->bấm vào trường canh (3). Nhớ: bấm vào bất cứ trường canh nào cũng được, bấm vào khoảng trống trong trường canh chớ đừng đụng tới note.

h102.jpg

 

-Đánh số phần trăm vào ô "Resize staff to" để chọn cỡ cho khuôn nhạc.

-Nếu chỉ đổi cỡ 1 khuôn th́ bấm chọn vào System ở trên, đánh tiếp vào 2 ô trống phía sau

số của khuôn nhạc đó (cùng 1 số)

-Nếu muốn từ khuôn đó tới khuôn nào khác th́ ô trống đầu đánh số của khuôn đầu tiên và ô trống sau, đánh số của khuôn cuối.

-Nếu muốn đổi cỡ từ khuôn nào đó đến hết bài th́ bấm vào System ở dưới, đánh số khuôn đầu tiên từ đó muốn đổi vào ô trống.

-Xong, bấm OK

h103.jpg

Kết quả:

h104.jpg

42- VIẾT THÊM NOTE PHỤ DƯỚI NOTE CHÍNH

- Bấm số 2 ở dưới chân màn h́nh (đây là chọn lớp -layer- thứ 2, nếu muốn viết thêm note phụ ở lớp dưới nữa th́ sau khi viết xong lớp 2, bấm vào số 3...C̣n lớp 1 là lớp căn bản để viết note chính)

-Sau khi chọn lớp, ở dăi bên trái (simple entry palette), bấm chọn những note cần viết để cho vào khuôn, giống như lúc viết những note chính ban đầu.

 

h105.jpg

43- XÓA BÈ PHỤ :

a/ Xóa hết những bè phụ:

*** Viết bản nhạc bè chính và bè phụ cho xong. Chỗ nào không viết bè phụ th́ trong khuôn bè đó cứ để trống.

- Bấm vào h́nh khóa Sol trên cao --> Bấm PHẢI cục trắng ở bất cứ đầu khuôn bè nào --> Bấm Delete staves.

h208.jpg

b/ Chỉ xóa bè không có viết note :

-Bấm PHẢI vào cục trắng ở đầu khuôn bè muốn xóa (1)--> Bấm Hide Empty Staves (2)

-h209.jpg

-Kết quả: Khuôn bè trắng đă mất. Muốn lấy lại th́ : Bấm PHẢI cục trắng (1)--> Bấm Show Bass (2) [Có chữ Bass v́ ban đầu ḿnh đă chọn khuôn Bass)

h210.jpg

 

 

44- ĐÁNH NHỊP  KHI NGHE LẠI NHỮNG G̀ ĐĂ VIẾT

-Đầu tiên phải coi ở phần công cụ (toolbar) phía trên bài nhạc có phần biểu thị của việc chơi nhạc hay chưa? (1)

-Nếu chưa có, bấm vào Window (2) rồi bấm Playback Controls (3)

211.jpg

-Bấm cục đen để t́m note mà ḿnh muốn (1)-->Bấm chọn note, ví dụ Note đen (2)--> Bấm vào cục đen trên, dưới hoặc đánh thẳng vào ô nhỏ con số nhịp trong 1 phút của note vừa chọn  (3)

h212.jpg

-Bấm vào h́nh cái loa (1)-->Chọn Scrolling  playback (2) --> Bấm (3 )--> Bấm Click and Countoff (4)

213.jpg

-Ghi kèm thêm dành cho những tay mơ như tôi! Bấm vào h́nh tam giác xanh này (1)  để bắt đầu đờn lại (Play) và bấm (2) để ngưng.

q00

 

- Nếu không  muốn nghe đánh nhịp th́  trong phần Countoff và Click đều bấm chọn Never. Bấm vào cục đen phía sau để t́m thấy chữ này. Chọn xong nhớ bấm OK.

h214.jpg

-Nếu muốn vừa nghe đờn lại, vừa có tiếng đánh nhịp th́ trong phần Countoff và Click đều bấm chọn Always. Xong, nhớ bấm OK.

Chú ư: Khi bắt đầu đờn lại (play), máy sẽ gơ nhịp trước một lúc (khoảng 1 trường canh) rồi mới có thêm tiếng đờn.

h215.jpg

-Cuối cùng, bấm OK ở trang Playback settings.

h216.jpg

 

45- SAO LẠI (COPY) NHỮNG NOTE ĐANG CÓ RỒI ĐƯA QUA TRƯỜNG CANH KHÁC

** Có những lúc phải viết lại một vài trường canh hoặc 1 đoạn nhạc đă có, muốn cho nhanh th́ dùng chế độ Copy/Paste.

-Bấm (1) --> Bấm PHẢI vào trường canh chứa những note cần sao lại (2)--> Bấm Copy (3)

Ghi nhớ: Nếu nhiều hơn 1 trường canh th́ 1 tay bấm phím Shift trên bàn phím, 1 tay bấm vào  trường canh kế tiếp cho xanh cả đám lên, sau đó mới bấm Phải để chọn Copy.

h217.jpg

 

-Bấm PHẢI vào trường canh sẽ đưa note vào (1)-->Bấm Paste (2)

h218.jpg

 

*Chú Ư: Khi đưa vào, lời ca cũng đi theo cùng với note nhạc. Do đó, nếu chỉ cần note, ḿnh phải xóa lời ca sau khi đưa vào.

h219.jpg

46- VIẾT CHỮ TRÊN KHUÔN NHẠC TRONG BÀI:

-Bấm vào chữ T (1)

-Bấm đôi vào 1 chỗ trống trên khuôn nhạc, nơi muốn viết chữ (2)

-Đánh chữ vào trong ô mới hiện ra.

n3.jpg

-Viết xong, bấm ra ngoài chỗ trống 1 cái. Chữ hiện ra.

-Muốn dời chỗ, bấm cục trắng+giữ+kéo đến chỗ mới.

n4.jpg

-Muốn chỉnh sửa chữ, bấm phải vào cục trắng (1)--> Bấm Edit Text (2) và làm như đă biết cách chỉnh sửa đă chỉ dẫn ở phần trên.

- Muốn xóa bỏ, bấm Delete (3)

-

n4.jpg

47- ĐỔI TIẾNG NHẠC CỤ

-Sau khi viết xong bản nhạc.

-Bấm  Window --> Score Manager

h1.jpg

-Bấm chọn Instrument List (1) --> Bấm trái vào nhạc cụ đang có trong thẻ Sound (2) -->Bấm chọn vào MakeMusic GM và bấm tiếp vào cục đen phía sau (3) --> Bấm vào nhạc cụ ḿnh thích để đổi cho nhạc cụ đang có (4)

h2.jpg

-Xong, bấm X để đóng khung h́nh Score Manager. Bấm Play để nghe thử.

48- CHO H̀NH VÀO BẢN NHẠC

-Bấm Tools (1)--> Advanced Tools (2)--->Graphics (3)

h1.jpg

-Trên thanh menu ở trên, bây giờ có thêm mục Graphics (1)--->Bấm Place Graphic...(2)

h2.jpg

-T́m đến nơi chứa file h́nh, chọn h́nh rồi bấm Open

h3.jpg

-Lúc này, chỉ thấy một h́nh giống như góc vuông hiện ra trên bản nhạc và nó "dính" vào con chuột. Kéo chuột cho h́nh nằm bên góc trái, trên cao, của bản nhạc (ngoài nh́n vào) rồi bấm chuột 1 cái. H́nh sẽ hiện ra ngay. Tùy theo độ phân giải của h́nh mà có h́nh lớn hoặc nhỏ.

-Bấm, giữ chuột vào cục nhỏ ở góc h́nh và kéo vào trong cho h́nh nhỏ lại đế khi vừa ư th́ thôi. Cục ở giữa trên chiều ngang hoặc chiều đứng là để kéo cho h́nh dài ra hoặc ngắn lại.

h4.jpg

-Dời h́nh vào nơi muốn để bằng cách chỉ chuột vào giữa h́nh-->1 h́nh mũi tên chữ thập hiện ra-->Giữ chuột và kéo h́nh vào chỗ.

-Và đây là kết quả:

h5.jpg

49- VIẾT DẤU NHẠC (NOTE) CÓ CHỮ

-Để giúp người mới học đàn, người soạn sách thường viết kư tự của note trên đầu dấu nhạc.

 -Việc này chỉ thực hiện được sau khi đă viết xong phần nhạc. Kế đó, muốn cho chữ vào note nào th́ làm riêng cho note đó.

*CÁCH THỨ NHẤT:

-Với cách này, cần biết trước việc đánh phím nào khi viết kư tự cho note. Dưới đây là bảng đánh phím  tương ứng cho note nhạc:

 PHÍM                                     KƯ TỰ CHO NOTE

G hoặc số 6          sẽ là                  C  (do)

J hoặc 9                                         D  (re)

M                                                   E  (mi)

P                                                    F  (fa)

S                                                    G  (sol)

A hoặc số 0                                   A  (la)       

-Bây giờ, bắt đầu làm như sau:

-Bấm vào chữ T (1)

-Bấm đôi chuột vào chỗ trống (để lát nữa mới dễ thấy)

h1.jpg

-Đánh vào kư tự của note đó. Ví dụ ở đây đang là note DO, chúng ta sẽ đánh vào phím G hoặc phím số 0. Chữ g (hoặc số 0) hiện ra, highlight chữ đó (1) rồi bấm vào chữ Text (2) và bấm chọn Font (3).

h3.jpg

-Bấm, giữ và kéo cục (1) để kiếm tới chữ Finale AlphaNotes. Bấm vào chữ đó (2). Trong (3) chọn loại chữ và kích cỡ tùy ư (3). Xong, bấm OK (4)

h4.jpg

-Lúc này, chữ g đă đổi thành chữ C (là kư tự của note DO). Bấm chuột 1 cái  vào chỗ trống nào đó (2)

h5.jpg

-Bấm, giữ cục trắng nhỏ và kéo thả vào đầu note nhạc.

h6.jpg

-Nếu muốn cái vừa cho vào lớn hơn hay nhỏ hơn th́ bấm phải vào cục tím kế bênh7.jpg

-Và bấm vào Edit text để bắt đầu việc chỉnh sửa

h8.jpg

-Highlight chữ muốn sửa (1). Bấm Text (2). Bấm Font (3).

-Và chỉnh lớn nhỏ trong phần Size như đă thấy hồi năy. Chọn xong size, nhớ bấm OK.

h9.jpg

-Đă đúng ư, bấm vào dấu mũi tên để chọn (cục tím biến mất).

h10.jpg

-Và đây là kết quả:

h11.jpg

*CÁCH THỨ NH̀:

-Sau khi viết dấu nhạc xong, bấm vào h́nh mũi tên trên cao-->bấm trái vào trường canh (ô nhịp) đang chứa những note cần có kèm chữ. Lúc đó, màu xanh hiện ra. Muốn bấm chọn nhiều trường canh kế tiếp một lượt th́ tay phải bấm chuột vào trường canh đầu tiên + tay trái nhấn giữ phím SHIFT trên bàn phím+tay phải bấm tiếp vào trường canh cuối cùng

q1.jpg

-Bấm Plugins (1)-->Bấm Note, Beam and Rest Editing (2)-->Bấm AlphaNotes (3)

q2.jpg

 

-Kết quả:

q3.jpg

50-VIẾT NHIỀU LOẠI KHUÔN NHẠC TRONG 1 BÀI

-Sau khi mở Finale Music 14, nếu bảng thiết lập (setup) hiện ra th́ bỏ qua bước này. Nếu không hiện ra th́ bấm vào File rồi Launch Window...

h1.jpg

 

-Trong bảng thiết lập, bấm vào Setup Wizard.

 

h2.jpg

-Bấm chọn Orchestra (Full)-->bấm tiếp vào dấu + trước Band

h3.jpg

-Bấm Band -->Next

h4.jpg

-Nếu thấy trong ô phía bên phải có sẳn những hàng chữ  th́ phải xóa bỏ tất cả bằng cách chỉ chuột vào hàng chữ đầu tiên + tay trái bấm giữ phím Shift + tay phải bấm tiếp vào hàng chữ cuối cùng. Lúc này, tất cả hàng chữ trong ô nằm trong màu xanh. Đây là cách chọn Tất Cả. Cách thứ nh́ để chọn Tất Cả là: Tay trái giữ phím Ctrl, tay phải bấm vào từng hàng chữ đến hết th́ thôi. Cách này chậm hơn cách dùng phím Shift.

   Sau khi chọn tất cả xong, bấm Remove. Lúc này, trong ô đó chỉ c̣n là màu trắng.

 

 

h5.jpg

 

h6.jpg

-Ở ô bên trái, bấm vào Blank Staff -->Ở ô kế, cũng bấm Blank Staff-->Bấm Add.

Hàng chữ Blank Staff hiện ra trong ô trống cuối bên phải. Blank Staff biểu thị cho 1 khuôn nhạc sẽ hiện ra trong trang viết nhạc. Do đó, muốn bao nhiêu khuôn nhạc th́ bấm Add chừng đó lần.

 

h7.jpg

-Có điền cần biết là phải tính trước trong suốt bản nhạc mà ḿnh sẽ viết con số khuôn nhạc cần để viết bè nhiều nhất là bao nhiêu để rồi lấy con số nhiều nhất đó mà Add khuôn nhạc vào. Ví dụ cho dễ hiểu: Đoạn này viết 2 bè, đoạn kia viết 3 bè, đoạn kia viết 5 bè, vậy th́ phải Add vào 5 lần (để khi viết, tùy theo nhu cầu từng đoạn mà xóa bớt những khuôn không cần dùng)

-Add xong, bấm Next

h8.jpg

-Nếu muốn những lần sau sẽ hiện ra như đă chọn hôm nay khi mở ra loại Orchestra (Full) th́ bấm Yes.

-Nếu lần nào thiết lập theo lần đó th́ bấm No.

h9.jpg

-Đánh vào tựa đề bản nhạc, tên nhạc sĩ...Không đánh vào bây giờ cũng được, để viết nhạc xong sẽ đánh sau-->Bấm Next

h10.jpg

-Bấm chọn loại Nhịp, Âm Thể. Không chọn bây giờ cũng được, để sau khi thiết lập xong, trang khuôn nhạc mở ra chọn sau cũng được---> Bấm Finish

h11.jpg

-Vậy là xong phần thiết lập nội dung trang nhạc với những khuôn nhạc trống đă ấn định.

-Bấm vào h́nh khóa Sol trên cao cùng--> Trước những khuôn nhạc trong cùng 1 hệ thống có cái vạch nối kết. Phải xóa cái vạch này bằng cách: Bấm chuột PHẢI vào cục trắng trên đầu vạch này-->Bấm Delete Group.

h12.jpg

-Muốn có bao nhiêu khuôn nhạc trong hệ thống th́ xóa bỏ bớt những khuôn nhạc không cần dùng. Cách thức xóa: Bấm phải vào cục trắng trước khuôn nhạc cần xóa-->Bấm Hide Empty Staves.

 

h13.jpg

-Và đây là kết quả:

h14.jpg

51- VIẾT NHIỀU BÀI LIÊN TIẾP

Trên nguyên tắc, Finale chỉ cho viết mỗi lần 1 bài, bất kể bài ấy dài bao nhiêu trang. Tuy nhiên, theo nhu cầu, ḿnh cũng có thể dùng sáng kiến để viết nhiều bài liên tiếp nhau. Sẽ làm như sau: Ví dụ ḿnh đă viết xong 1 bài như vầy:

q1.jpg

-Thêm trường canh trống để viết bài mới bằng cách bấm vào bất cứ trường canh nào của bài đă có cho xanh lên--> Bấm Add Measures..

q2.jpg

-Đánh vào số trường canh ḿnh muốn sẽ có (1)--> Bấm OK (2)

q3.jpg

-Bấm vào h́nh tờ giấy --> Bấm + giữ cục trắng trên đầu khuôn nhạc mới và kéo xuống, bao nhiêu tùy ư để có 1 khoảng trống giữa 2 bài.

q4.jpg

-Bấm h́nh nhịp (1)--> bấm PHẢI vào trường canh đầu tiên của bài mới (2)--bấm loại nhịp ḿnh muốn (3)

q5.jpg

-Loại nhịp vừa chọn hiện ra. Tuy nhiên, ở cuối trường canh của bài cũ cũng có con số này. Đến giờ này, tôi cũng chưa biết làm sao để xóa con số vô duyên này ở đây. Đành chịu trận vậy.

-Bắt đầu công việc viết kư âm như thường lệ đến khi xong th́ cũng theo cách này mà viết đến bài khác.

q6.jpg

-Sau khi viết xong, ḿnh viết tựa đề cho bản mới này.

-Bấm chữ T (1)--> Bấm đôi vào bất kỳ note nhạc nào (2)--> 1 ô nhỏ có vạch chớp hiện ra.

q7.jpg

-Đánh tựa đề vào ô đó (ở chức năng T (Text) này, có thể dùng font Unicode để viết tiếng Việt) --> Viết xong, chỉ chuột ra khoảng trống, bấm 1 cái --> Chữ vừa đánh vào hiện ra với 1 cục trên đầu, bên trái. Lưu ư: cục này thường nằm khuất trên dấu nhạc, nhớ vị trí bên trái của cục mà t́m) -->Bấm + giữ cục này+kéo lên chỗ muốn làm tựa đề-->Thả chuột ra.

q8.jpg

-Đây:

q9.jpg

-Muốn chỉnh sửa kích cỡ, loại chữ cho tựa đề -->bấm PHẢI vào cục trước chữ (1)--> Bấm Edit Text (2)

q10.jpg

-Bôi đen (highlight) hàng chữ (1)--> Bấm Text (2)-->Bấm Font (3)

q11.jpg

-Chọn loại chữ (1)-->kiểu chữ (2)-->kích cỡ (3)-->Xong, bấm OK (4)

q12.jpg

-Bấm vào chỗ trống trong trang nhạc để mất màu xanh , tức là đă chọn việc đang làm.

q13.jpg

-Cũng kiểu cách đă làm tựa đề, ḿnh tiếp tục viết tên tác giả. giống hệt như vậy.

-Viết tên điệu nhạc: Cũng dùng chế độ T viết giống như tựa đề, tên tác giả vừa rồi. Phải làm như vậy mới được. Vấn đề là kéo thả vào đúng nơi ḿnh cần.

-Nhớ: Sau khi đă viết xong những phần này, bấm vào dấu mũi tên ở trên cao, bên trái để mất những cục trắng trước những chữ.

-Vậy là xong, đây là kết quả:

q16.jpg

52- ĐỔI ÂM THỂ SAU KHI VIẾT NHẠC XONG

Có lúc, sau khi viết xong hoàn toàn một bản nhạc, ḿnh lại muốn đổi âm thể (ton). Khi đổi ton, dĩ nhiên những dấu nhạc đă viết trong nguyên bài phải đổi theo. Ví dụ bài này đang dùng âm thể ĐôTrưởng (C)

s1.jpg

-V́ bài hát có nhiều note cao quá, ca sĩ hát không nổi nên  muốn đổi qua âm thể Sol Trưởng (G). Bấm vào dấu hiệu 2 dấu giảm (1)-->Bấm PHẢI vào trường canh đầu tiên (2)-->Bấm G Major (3).

s2.jpg

-Chuyển ton xong mà thấy note cao quá cỡ như h́nh dưới, ấy là máy đă chuyển lên thay v́ chuyển xuống mới đúng ư ḿnh. Trong trường hợp này phải trở lại ton cũ (tức là ton C)

-Bấm vào Edit--> bấm Undo Key Change

s5.jpg

-Lại bấm Phải vào trường canh đầu tiên-->Thay v́ bấm thẳng vào G như hồi năy, lần này bấm Other..

s3.jpg

-Bấm+giữ+kéo lên xuống cục trắng để chọn âm thể (1)-->Bấm cục đen để chọn Trưởng Thứ (1a)-->Bấm vào cục đen --> Bấm Down--> Bấm OK

s4.jpg

-Kết quả:

s6.jpg

53-XÓA DẤU KHÓA NHẠC

-Bấm vào dấu khóa nhạc (1)--> Bấm PHẢI vào cục vuông (2)--> Select Clef (3)

h6.jpg

-Bấm chọn (1)--> OK (2)

h7.jpg

-Kết quả

h8.jpg

54- XÓA VẠCH Ô NHỊP (MEASURE)

-Bấm vào h́nh ô nhịp  ở thanh công cụ (1)-->bấm PHẢI vào ô nhịp cần xóa vạch (2) (Nhớ: chỉ xóa được vạch phía cuối của ô nhịp)-->Bấm Barline (3)--> Bấm Invisible hoặc Tick (4)

h10.jpg

-Nếu chọn Tick th́ vẫn c̣n 1 chút vạch trên khuôn. Đây:

h12.jpg

*Sẳn đây, cũng nên biết : Nếu muốn vạch ô nhịp có 2 vạch hoặc vạch chấm dứt hoặc...th́ chọn Double (2 vạch), Final (vạch chấm dứt), Solid (1 vạch đậm), Dashed (vạch đứt quăng).

-Cứ thế, xóa những vạch của ô nhịp mà ḿnh cần xóa. Ví dụ xóa hết là sẽ như vầy:

h13.jpg

55-XÓA VẠCH CỦA NOTE NHẠC

Viết theo kiểu "b́nh ca" của Thánh Ca, thường là chỉ có dấu nhạc đen hoặc dấu tṛn trắng. Dấu tṛn trắng th́ dễ, chỉ việc dùng dấu tṛn trắng (4 nhịp) là xong. C̣n dấu đen th́ ḿnh phải xóa bỏ cái vạch của note đen đó. Việc xóa này không làm chung 1 lần cho tất cả note đang có trong bài nhạc được mà phải xóa từng cái (mới khổ!).

-Bấm vào dấu mỏ lết (Special Tools) (1)--> Bấm vào h́nh note đen có mũi tên chỉ lên (Stem Lenght Tool) (2)

h18.jpg

-Bấm vào ô nhịp 1 cái, lúc đó, trên và dưới những note đều có những cục vuông trắng -->Bấm vào cục trắng  + giữ + kéo lên hoặc xuống cho vào giữa đầu note đến khi không thấy cái vạch note th́ buông tay ra-->Xong hết, bấm vào dấu mũi tên (Select Tool) để mất đi những cục vuông.

h19.jpg

-Kết quả:

h20.jpg

 

 

 

 56- KƯ ÂM TỰ DO (B̀NH CA)

Có lúc chỉ cần những note nhạc biểu thị cho giai điệu mà không cần nhịp độ ǵ cả, để cho người hát theo đó mà hát tùy ư. Cách này thường dùng trong Thánh Ca.

V́ Finale không hỗ trợ cách viết này nên tôi dùng sáng kiến riêng để làm theo từng bước như sẽ tŕnh bày dưới đây. Tuy nhiên, chỉ có 1 điều tôi chưa t́m ra cách xóa dấu chỉ loại Nhịp (Time Signature) ở trước ô nhịp thứ nhất. Thôi th́ đành phải dùng đề mục số 48 trong bài này (Cho H́nh Vào Bản Nhạc) để che khuất con số đó vậy. Các bạn làm sẳn 1 h́nh màu đậm nào đó với kích cỡ thật nhỏ để đưa vào và kéo đến che cho khuất anh chàng chướng mắt ấy, nhé.

 

1-Tạo khuôn nhạc:

 

A- Cách Thứ Nhất :

 

-Bấm File (1)-->  Open Woksheets & Repertoire

 

h1.jpg

 

-Bấm Repertoire

 

h2.jpg

 

-Bấm Manuscript paper (1) --> Open (2)

 

h3.jpg

 

-Chọn 1 trong 4 loại đầu, cái nào cũng được, tùy nhu cầu (cứ thử sẽ biết). Tuy nhiên, nên dùng loại ít khuôn nhạc nhất (10 Stave Manuscript Paper) (1)--> Open (2)

 

h4.jpg

 

-Khi đă có khuôn nhạc, nếu viết c̣n khuôn th́ áp dụng bài xóa trường canh, nếu thiếu, phải thêm th́ áp dụng bài Thêm Bớt Trường Canh..

h5.jpg

 

B-Cách Thứ Nh́:

 

-Bấm File (1)--> New (2)--> Document Without Libraries (3)

 

h1.jpg

 

-Hiện ra 1 khuôn nhạc.

 

h2.jpg

-Muốn thêm bao nhiêu tùy ư. Bấm PHẢI vào cục vuông (1) *NHỚ: Bấm PHẢI+Giữ cục vuông ở trên + kéo lên, ra ngoài khuôn nhạc 1 chút  rồi mới thả chuột *--> Nếu muốn thêm 1 trường canh (ô nhịp), bấm (2) -->Nếu muốn nhiều, bấm (3).

 

h3.jpg

-Ví dụ muốn thêm 4 ô nhịp th́ bấm (3, Add Measures)-->Trong khung nhỏ mới hiện ra, đánh vào số ô nhịp cần thêm -->Và bấm OK.

h4.jpg

-Bây giờ, trên trang nhạc đang có 2 khuôn với 4 ô nhịp.

h5.jpg

2-Xóa Dấu Khóa Nhạc : Áp dụng đề mục số 53 trong bài này.

3- Xóa vạch ô nhịp:  Áp dụng đề mục số 54 trong bài này.

4-Tạo mức độ chứa những note nhạc trong ô nhịp:

Theo mặc định, mức độ chứa là 4/4, có nghĩa là trong 1 ô nhịp chỉ dành đủ chỗ đứng cho những note nhạc với tổng cộng là 4 nhịp. Nếu ngoài 4 nhịp th́ sẽ bị tự động chuyển qua ô nhịp kế tiếp.

Do đó, nếu muốn cho ô nhịp chứa nhiều note hơn th́ chỉnh lại như sau:

-Bấm vào dấu hiệu Nhịp (1) (Time Signature Tool)-->Bấm PHẢI vào trường canh đầu tiên (2)-->Bấm Edit Time Signature (3)

h14.jpg

-Bấm chọn vào Measure 1 through end of piece (1)-->Bấm từng cái vào cục đen  để thấy dấu note móc kép trong ô nhịp và số 16 (2)-->Bấm từng cái vào cục đen để thấy số 70 (3)--> Bấm OK (4)

h15.jpg

5-Tắt chế độ tự động điều chỉnh của Finale khi viết nhạc.

-Bấm vào h́nh note nhạc (1)--> Bấm Simple (2)-->Bấm (Simple Entry Options...(3)

h16.jpg

-Không chọn (uncheck) tất cả những ô vuông--> Bấm OK -->Vậy là đă tắt xong.

h17.jpg

5- Xóa Vạch Của Note:   Áp dụng đề mục số 55 trong bài này.

*Vậy là xong việc kư âm tự do này, có sao hưởng vậy, bạn nhé!

 

57-TĂNG LÊN 1 BÁT ÂM (OCTAVE) CHO TOÀN BÀI ĐĂ VIẾT

-Sau khi viết xong 1 bài lại muốn tăng toàn bài lên 8 quăng âm (octave) nữa th́--> Bấm dấu mũi tên (1)-->Chọn toàn bài bằng cách bấm vào trường canh đầu tiên + nhấn và giữa phím Shift + bấm thêm vào trường canh cuối của bài (2), lúc này tất cả khuôn nhạc đều có màu xanh -->Bấm vào Utilities (3)

h1.jpg

-Bấm vào Transpose

-h2.jpg

-Bấm Up -> Diatonically-->Bấm cục đen để thấy rồi chọn Octave --> bấm OK

-h3.jpg

-Kết quả: (Nếu thấy lời ca có chỗ quá chật th́ áp dụng bài Đưa Trường Canh Lên Xuống đến khi hợp lư th́ thôi)

h4.jpg

 

58- ĐỔI TIẾNG NHẠC CỤ KHI NGHE LẠI

-Nghe lại những ǵ đă viết, tiếng nhạc cụ mặc định là Piano, muốn nghe với tiếng nhạc cụ khác th́--> bấm Window (1) --> Score Manager và chỉ chuột vào loại nào cũng được (2), mỗi loại sẽ cho những nhạc cụ khác nhau, tùy theo nhu cầu mà lấy.

h2.jpg

-Bấm vào nhạc cụ cần dùng.

h3.jpg

-Bấm dấu X đỏ để đóng Score Manager. Xong.

h4.jpg

-Bấm dấu Play (1) để nghe lại-->Tắt, bấm (2).

h6.jpg

 

 

(Sẽ cập nhật thêm khi ṃ mẫm được món mới)