NHẬN XÉT VỀ TỰ TRUYỆN NGƯỜI LÍNH KHỐ ĐỎ

1.

    Vào một ngày cuối thu 2008, có một ông già gầy g̣, dong dỏng, râu tóc bạc phơ rụt rè gơ cửa Chi nhánh Nhà xuất bản QĐND tại TP Hồ Chí Minh, tay ôm tập giấy khổ A4 sạch sẽ. Đó là tác giả Phạm Khải Tri, hiện cư ngụ tại ấp Nhị Ḥa, xă Hiệp Ḥa, thuộc Biên Ḥa, Đồng Nai. Bản thảo được nhà văn Nguyễn Minh Ngọc đón nhận biên tập. Và kết quả ngoài sự mong đợi của tác giả, đứa con tinh thần của “người lính khố đỏ” được ra mắt bạn đọc trong dịp kỷ niệm 34 năm Ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng.

    Xuyên suốt tác phẩm là thân phận của một con người luôn khát khao hướng thiện, vậy mà ngay từ tuổi thanh xuân, anh ta đă bị cuốn vào ḍng xoáy của lịch sử. V́ hoàn cảnh quá cơ cực mà phải vào lính khố đỏ để mong có chút tiền lương c̣m mang về giúp người mẹ ốm đau, bệnh hoạn. Số phận xô đẩy người lính trôi dạt sang cả đất Trung Quốc, vào Nam ra Bắc. Ḷng ngay thẳng và chính trực đă khiến anh từ chối việc nhập quốc tịch Pháp và đi đào tạo sĩ quan. Khi người Pháp thua trận, cả gia đ́nh người lính này phải di chuyển vào miền Nam. Hiện thực tàn nhẫn được tác giả phơi bày dưới một ng̣i bút hết sức trầm tĩnh, khách quan. Bị đồng ngũ lừa dối, bị đẩy đến bước đường cùng, bị người quen quay lưng, không thể đền nổi món tiền 300.000 đồng, người lính buộc phải đào ngũ và kiếm sống bằng cách đi bán dao cạo râu với đá lửa trên đường phố Sài G̣n. Đau khổ, nhục nhă và chán chường, nhưng anh ta luôn giữ được phẩm cách cứng cỏi của ḿnh, quyết không làm điều ác, không hành động trái với lương tâm, đạo lư.

  Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, gia đ́nh người lính này bắt đầu cuộc sống mới, dẫu c̣n nhiều vất vả nhưng đích thực là của chính ḿnh. Họ được ngẩng cao đầu để khẳng định nhân cách, phẩm giá của ḿnh. Sau khi tự nhận: “Đời tôi là đời chiến bại, v́ mới bước vào đời đă nhầm đường lạc lối, không người dẫn dắt”, tác giả khép lại cuốn sách với niềm tin vào tương lai tươi sáng, như là cái kết có hậu cho một cuộc đời thăng trầm, đầy trần ai.

   Bước qua tuổi 80, sau nhiều năm nghiền ngẫm, nung nấu, tác giả Phạm Khải Tri đă hoàn thành cuốn tự truyện. Lần đầu tiên trong đời cầm bút, nhưng thật bất ngờ, với giọng điệu chân thực và mộc mạc, văn phong trong sáng, giàu h́nh ảnh, có thể coi Chuyện một người lính khố đỏ là một cuốn sách lạ và hay.

NGUYỄN LAN CHI

 

2.

      Lâu nay, gần như bạn đọc chỉ mới được tiếp cận với mảng hồi ức, hồi kư của các vị lănh đạo cùng các tướng lĩnh Quân đội nhân dân Việt Nam.Đó là mảng sáng chủ đạo,giúp người đọc hiểu thêm về giá trị cũng như tầm vóc cuộc kháng chiến chống ngoại xâm của dân tộc ta.Tuy nhiên, sẽ là đầy đủ và khách quan hơn khi có thêm những trang viết của những người từng một thời phải chịu đứng ở bên kia chiến tuyến. Nói cách khác, đây là mảng hồi ức của những kẻ chiến bại, ngơ hầu góp thêm một cách nh́n đa chiều, tôn vinh giá trị của độc lập tự do mà mà bao thế hệ người Việt Nam đă phải đánh đổi bằng xương máu.

       Xuyên suốt tác phẩm là thân phận của một con người luôn khát khao hướng thiện, vậy mà ngay từ tuổi thanh xuân anh ta đă bị cuốn vào ḍng xoáy của lịch sử. V́ hoàn cảnh quá cơ cực mà phải đăng lính khố đỏ để mong có chút tiền lương c̣m mang về giúp người mẹ ốm đau, bệnh hoạn. Số phận xô đẩy người lính trôi dạt sang cả đất Trung Quốc, vào Nam ra Bắc. Ḷng ngay thẳng và chính trực đă khiến anh từ chối việc nhập quốc tịch Pháp và đi đào tạo sĩ quan. Khi người Pháp thua trận, cả gia đ́nh người lính phải di chuyển vào miền Nam theo công vụ. Hiện thực tàn nhẫn được tác giả phơi bày dưới một ng̣i bút hết sức trầm tĩnh, khách quan. Bị đồng ngũ lừa dối, bị dồn đến bước đường cùng, bị người quen quay lưng, không thể đền nổi món tiền 300.000 đồng, người lính buộc phải đào tẩu khỏi hàng ngũ "cảnh sát quốc gia" và lang thang kiếm sống bằng cách đi bán dao cạo râu với đá lửa trên đường phố Sài G̣n. Đau khổ, nhục nhă và chán chường, nhưng dù ở trong hoàn cảnh nào, anh ta cũng vẫn giữ được phẩm cách cứng cỏi của ḿnh, quyết không làm điều ác, không hành động trái với lương tâm, đạo lư.

      Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, gia đ́nh người lính này bắt đầu cuộc sống mới, dẫu c̣n nhiều gian nan vất vả nhưng đích thực đó là cuộc sống của chính ḿnh. Họ được ngẩng cao đầu để khẳng định nhân cách, phẩm giá con người. Tác giả khép lại cuốn tự truyện với niềm tin ở tương lai tươi sáng, như là cái kết có hậu cho một cuộc đời thăng trầm.

      Bước qua tuổi 80, tác giả Phạm Khải Tri sau nhiều năm nghiền ngẫm, nung nấu đă cho ra mắt cuốn tự truyện "Chuyện một người lính khố đỏ" với lối kể mộc mạc, văn phong trong sáng, giàu h́nh ảnh. Đây là một cuốn sách lạ và hay.

      Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.

    NHÀ XUẤT BẢN

    QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN

 

 

3-

     Cuốn tự truyện như cuốn phim hay và nó nhắc nhở ta một điều không mới, nhưng không bao giờ cũ, là trong bất cứ hoàn cảnh nào cũng phải sống cho tốt, cho trong sạch.
Cuốn sách c̣n có giá trị tư liệu quư giá về Lính Khố đỏ, sắc lính đặc trưng Đông dương, đă lùi vào dĩ văng mà do chính nhân chứng kể lại.

Toro Nguyễn

4-

      Nhiều người trong chúng ta đă từng nghe nói về lính khố đỏ. Nhưng mấy ai trong chúng ta hiểu rơ về lính này? Tự truyện CHUYỆN MỘT NGƯỜI LÍNH KHỐ ĐỎ của cụ PHẠM KHẢI TRI đă cho chúng ta một câu trả lời đầy đủ để giải toả thắc mắc về vấn đề này. Cũng qua tự truyện này mà chúng ta có dịp hiểu biết thêm về một giai đoạn lịch sử đen tối của đất nước trong bối cảnh bị sâu xé bởi thực dân Pháp & phát xít Nhật. Phần chính của tự truyện nói về cuộc đời của cụ từ lúc c̣n nhỏ ở làng, đi học, đi lính … cho đến giai đoạn cuối đời với bao nỗi truân chuyên, ba ch́m bẩy nổi của một kiếp người. Tuy thế, cuộc đời dù có thăng trầm như biểu đồ h́nh” sin “. Đang từ điểm cực đại rớt xuống điểm cực tiểu th́ cụ vẫn giữ được tấm ḷng chính trực, nhân ái, bao dung. Đó là phong cách của một nhà nho với tinh thần Khổng Mạnh mà cụ đă được hấp thụ từ thuở thiếu thời.
Thay mặt cho những người yêu Audio Book, chúng tôi thành kính thắp nén hương ḷng để tưởng nhớ cụ & nhân đây cũng xin được bầy tỏ ḷng ngưỡng mộ & trân quư về “ tự truyện “ mà cụ đă để lại cho đời. Một di sản quư mà kinh nghiệm xương máu của cuộc đời cụ thấm đẫm trong từng trang giấy là những bài học lớn để lớp hậu sinh chúng tôi học hỏi.
Chân thành cám ơn nhạc sĩ PHẠM CHINH ĐÔNG, trưởng nam của tác giả đă chuyển thể tự truyện này sang Audio Book để phổ biến rộng răi tác phẩm quư này đến với mọi người.
Với ḷng quư mến & trân trọng.

... Dù chỉ là một người b́nh thường” không có danh phận “, nhưng nghe qua tự truyện cuộc đời cụ th́ quả thật đây là cuộc đời của một người ngoại hạng, không tầm thường chút nào.
- Tuy chưa một lần cầm bút, nhưng qua tự truyện cụ đă diễn đạt cuộc đời ḿnh trên trang giấy bằng một bút pháp điêu luyện, dạt dào ư t́nh khiến người nghe phải xúc động. Hơn thế, bằng bố cục chặt chẽ, lối viết hấp dẫn, lôi cuốn, tự truyện của cụ đă tạo ra một hấp lực riêng cuốn hút người nghe từ tập đầu tiên đến tập cuối.
- Những sự kiện xảy đến trong đời cụ dù đă trôi qua hơn nửa thế kỷ thế mà có những chi tiết rất nhỏ, cụ vẫn nhớ để đưa vào tự truyện chứng tỏ cụ là người có một trí nhớ thật tuyệt vời & là một người thông minh ít người sánh kịp.
- Qua tự truyện chúng ta thấy cụ là một người rất t́nh cảm, giầu ḷng nhân ái, sống thủy chung có trước có sau & đặc biệt là người con chí hiếu, thật khó t́m trong thời đại hiện nay.
Một người ” không có danh phận “, nhưng có được biết bao ưu điểm hiếm quư ấy, quả là người đáng để cho chúng ta trọng kính, ngưỡng mộ. Cụ chính là tấm gương sáng để hậu thế học hỏi noi theo.

...Hồi kư được viết ra thường là do tướng, tá, chính trị gia … etc … Nói chung th́ đây là tṛ chơi dành cho những người có “ danh phận "( chữ mà bạn Vandon dùng ). Viết hồi kư thường là để tự “ bốc thơm “ đánh bóng tên tuổi chính ḿnh hoặc viết để ngụy biện, chạy tội với lịch sử…
Cũng do nhu cầu tự đề cao “ cái tôi “( ego ) lớn lao như vậy nên nhiều người tuy không viết được cũng ráng chạy chọt tiền bạc để thuê người khác viết, rồi in ấn phát tặng mọi nơi( kể cả các thư viện ). Do đó, những sự kiện được nêu trong những hồi kư này thường thiếu tính khả tín. Nói ngắn gọn th́ những hồi kư này chỉ chứa “ một nửa sự thật “. Người Nga có câu:” Một nửa ổ bánh ḿ vẫn là nửa ổ bánh ḿ, nhưng một nửa sự thật là sự giả dối.
Hồi kư của của cụ Phạm Khải Tri th́ rất khác. Được viết ra bởi một người rất b́nh thường như hàng triệu người khác trong xă hội. Nói theo bạn Vandon th́ đó là “ hồi kư của kẻ không có danh phận “. Tuy thế, so với bao hồi kư đă xuất bản th́ nó lại có một giá trị riêng, chiếm vị trí hàng đầu về tính trung thực. Đọc xong hồi kư này, chúng ta thương cảm cho cuộc đời đầy gian truân ch́m nổi của cụ. Đồng thời lên án những người có tâm địa xấu khi lạm dụng ḷng tin yêu, t́nh nhân ái của kẻ khác để trục lợi bất chấp mọi hậu quả để lại.

Hiền Dũng

5-

Cảm ơn tác giả đă để lại cho đời một tác phẩm giá trị.
Cám ơn nhạc sĩ Phạm Chinh Đông đă đọc tác phẩm này.

Luckyman 2001

6-

Không những là và hay,mà c̣n rất trung thưc.....Thường người viết hồi kư chỉ là những người có "danh phận" hoặc các nhân vật đă có danh tiếng (lẫn tai tiếng) nhưng tác phẩm này th́ khác.Rất mong các cao thủ trong diễn đàn sưu tầm và chia sẻ.Cám ơn dunghiencao đă không coi nhẹ một hồi kư của kẻ không có danh phận trong hồi kư này....

vandon

7-

Tự truyện của tác giả là khúc ca bi tráng của thân phận con người trong thời vận nước suy vong. Dù gặp bao sóng gió cuộc đời, vẫn luôn cố đứng thẳng, vươn lên.
Cám ơn tác giả & người đọc.

panda2012 (30 Aug 2015)